سرباز عقل

سرباز عقل

سرباز عقل

.............«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ»..............

«إِنَّ اللَّهَ لا یُغَیِّرُ ما بِقَومٍ حَتّىٰ یُغَیِّروا ما بِأَنفُسِهِم»

خداوند سرنوشت هیچ قومی را تغییر نمی‌دهد مگر آنکه آنان آنچه را در خودشان است تغییر دهند. (قرآن کریم. سوره مبارکه رعد آیه 11)

۵۲ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «اروپا» ثبت شده است

غرب شناسی

غرب پیش از رنسانس: وضعیت اروپا قبل از رنسانس

 

در یک جامعه فئودالی شالوده مناسبات اجتماعی در مجموع در سه محور اصلی خلاصه می شد: محور اول عبارت بود از مجموعه روابط میان فئودال منطقه و رعایایش؛ محور دوم مناسبات میان پادشاه و فئودال و بالاخره حوزه سوم مراودات کلیسا با هر سه حوزه رعایا و مردم، فئودال و پادشاه.

۰ ۱۱ آذر ۹۷ ، ۰۸:۴۲
اسرافیل مهدوی

سیر تفکر معاصر در ایران

غرب شناسی و غرب زدگی

 

در دوره جدید، تجدد زدگی با شعار اخذ بدون تصرف تمدن فرنگی  در ایران آغاز شد، در این مرحله ایرانیان مانند همه امور، اقتباس را از ظواهر زندگی غربی که آسان یاب تر است آغاز کردند و کمتر متذکر اصل و روح آن شدند. بدین ترتیب عملا تجدد ایرانی به طور عمده با مسئله تقلید از ظواهر زندگی مردم اروپا آغاز شده و در تغییر لباس و اثاث خانه و شیوه گذران صنعتی متوقف مانده و کمتر تاملی در فرهنگ و فلسفه که تبیین کننده مفهوم نو جهان و انسان و خدای جدید بورژوازی بود، رخ داد. و این امر که باید سیر عادی معرفت بشری از ظاهر به باطن، از پدیدار به ماهیت رخ دهد، در امر تجدد عصر ناصری و انقلاب مشروطه و پس از آن حاصل نگردید. چنانکه در گذشته نیز افرادی قشری با پوشیدن لباس اهل علم یا صوفیه بدون آنکه درکی از مقامات علمی و مسالک عرفانی داشته باشند، چنین می کرده اند.

۱ ۲۹ آبان ۹۷ ، ۱۶:۴۰
اسرافیل مهدوی

علم و تکنولوژی و توسعه

تکنیک و تاریخ 3

 

در هیچ تمدنی از تمدن های گذشته تا آنجا که می دانیم علم تکنولوژیک وجود نداشته است، اما همین که در فلسفه فضایل و قابلیت های انسانی را به فضایل نظری، فکری و اخلاقی و عملی تقسیم کرده و برای آنها مراتب قائل می شده اند در حقیقت پذیرفته اند (یا بنایی را می گذاشته اند که بر اساس آن پذیرفته شود) که تواناییها و قابلیت های آدمی مباین و مستقل از یکدیگر نیستند. اما آنچه محرز است اینکه دستورالعمل فضایل و توانایی های علمی در علم نظری قدیم به صورت صریح یا مضمر منطوی نبوده است و تنها علمی که می توان آن را تکنولوژیک خواند علم جدید است.

۰ ۲۸ آبان ۹۷ ، ۱۹:۰۱
اسرافیل مهدوی

پروتستانتیزم، پیوریتانیسم و مسیحیت صهیونیستی

 پروتستانتیزم، روشنگری و نهانگرائی (میستی سیزم) عبرانی

 

پروتستانتیزم و روشنگری مفاهیمی هستند که بی‌گمان با آنها به حد کافی آشنایی داریم و بر تأثیرات بی‌چون و چرای بر جای مانده از این دو واقعه بزرگ نیز آگاهیم. می‌دانیم که این دو واقعه بزرگ دو مرحله از یک روند بوده و تمامی باورها و اندیشه‌های انسان غربی -یا به عبارت دیگر بخش‌های قابل توجهی از انسان‌های دیگر جوامع- را در ارتباط با دنیا، جهان و زندگی از بنیاد تغییر داده و در پی ایجاد یک دنیای غیردینی بوده‌اند. همراه با ایجاد این دنیای غیردینی انسان را نیز از «بندگی و ستایش خالق خود» به مثابه وظیفه فطری و اصلی او باز داشته به ستایش و پرستش خود واداشته است و باز می‌دانیم که این دو واقعه، باور به «گذرا و بی‌ارزش بودن دنیا» را از میان برداشته و به جای آن باور «پاینده، ابدی و بی‌نهایت ارزشمند بودن دنیا» را قرار داده است.

۰ ۲۴ آبان ۹۷ ، ۲۰:۳۲
اسرافیل مهدوی

غرب شناسی عمومی

بررسی ادوار ماهیت غرب و سیر تاریخی فرهنگی تمدن 1

 

شاید این سوال به وجود آید که چرا نیاز داریم غرب را بشناسیم؟

 امروز تمدن ارشد، تمدن غرب است. در واقع اگر بپذیریم که تمدن مقوله ای سیال است در هر یک از ادوار تاریخ بشر در بخشی از این کره ی خاکی تمدن های برتری بوده است. اوج تمدن یک زمان در شرق و مصر،آشور، ایران و در چین بوده است و زمانی هم در خاک اروپای امروز است. اگر به این شکل سیالیت را بپذیریم که یک زمان در یک منطقه ای تمدن در اوج خودش بوده الان دورانی است که اوج تمدن بشری در غرب هست هرچند بیشتر در کارکردهای مادی. لذا لازم است که ما غرب را از زوایای مختلف بشناسیم، به این دلیل که به علم و دانش آن و مکانیزم و رشد و ترقی اش و به ابعاد مختلف توسعه غرب نیاز داریم.

۰ ۲۴ آبان ۹۷ ، ۱۴:۴۷
اسرافیل مهدوی

غرب شناسی

امریکا شناسی

نیمه پنهان امریکا

رواج فساد و رشوه خواری در امریکا 1

 

«کلود ژولین» در خصوص شرایط امریکا پس از جنگ دخلی چنین می نویسد:

 

«موجی از کارگران تازه نفس، فریب واسطه ها و دلالان صاحبان سرمایه را خورده اند که در سراسر اروپا درباره بهشت موعود داد سخن می دهند و همه را به مهاجرت به امریکا تشویق می کنند و با انها قرار دادهای به ظاهر پرسود برای استخدام در کارخانه ها منعقد می کنند، اما به محض ورود با حقیقتی تلخ رو به رو می شوند و در می یابند که فریب خورده اند.

 

آنها همه چیز خود را برای مهاجرت به امریکا فروخته اند و دیگر امکان بازگشت ندارند، ناچار هر کاری را با هر دستمزدی می پذیرند. آنها ناگزیرند که در شرایط طاقت فرسا و با دستمزد ناچیزی کار کنند و گذشته از این، وضع هم زنجیران خود را نیز که قبلا آمده اند و با حقوق کم و بیش بخور نمیری مشغول کار هستند، به خطر می اندازند.»

۰ ۲۱ آبان ۹۷ ، ۲۳:۴۵
اسرافیل مهدوی

شرق شناسی چیست؟

ملاحضاتی درباره شرق شناسی 2

 

اروپا سرزمینی بود که یونانی ها و بعدا رومی ها و دیگران آن را میهن خود نامیدند. آنها آسیا و آفریقا را همسایگان خود می خواندند در حالی که این همسایگان خود را به این اسم نمی خواندند. اروپا در دوران های متوالیِ یونانی مآبی، رومی گری و مسیحیت خود به تعریف خود دست زد در حالی که وجه تسمیه آسیا و آفریقا را دیگران انتخاب کرده بودند و از نظر جغرافیایی و در مفهوم قومی، اخلاقی و فرهنگی و دینی برای این دیگران چیزی محسوب می شدند در حدّ بربر و کافر.

۰ ۱۸ آبان ۹۷ ، ۱۴:۳۶
اسرافیل مهدوی

علم و تکنولوژی و توسعه

تکنیک و تاریخ 1

 

مسلما برای همه جهان و مخصوصا برای کشورهای در حال توسعه این هر دو نوع سخن لازم و مغتنم است. در شرایط کنونی هیچ کس نمی تواند پشت کردن به علم تکنولوژیک را سفارش کند. عیب سخن کسانی که علم و تکنیک جدید را آورده شیطان و شیطانی می دانند این است که می پندارند علم و تکنیک هوس و تفنن است و می توان از آن روی گرداند و عیب بزرگتر اینکه روگرداندن از تکنیک را برای بازگشت به گذشته سفارش می کنند. تغییر تمدن ها به میل و هوس اشخاص نیست و تمدن جدید، هرچه باشد، قائم و متکی به احساسات و رد و قبول اشخاص نیست و این تمدن از علم و تکنولوژی جدید نمی تواند منفک باشد. ما هم هنوز طرح تمدنی را که در آن قدرت تکنولوژی غالب نباشد نمی شناسیم.

۰ ۱۷ آبان ۹۷ ، ۱۳:۵۴
اسرافیل مهدوی

شرق شناسی چیست؟

ملاحضاتی درباره شرق شناسی 1

 

نام شرق شناسی را اروپاییان وضع کرده اند. آنان از آغاز رنسانس تا قرن هجدهم بیشتر به زبان و ادبیات و هنر و فلسفه یونانی توجه داشتند و سپس به شرق شناسی مایل شده و آن را بنیاد کرده اند. اگر شرق شناسی به نحوی جانشین یونان پژوهی شده باید توجه کرد که وجه علاقه به یونان با علاقه به شرق یکی نیست. یعنی توجه اروپاییان به یونان در اغاز رنسانس توجه علمی به قصد پژوهش صرف در فرهنگ و ادب و فلسفه یونانی نبود. این توجه با نوعی تعلق خاطر و رعایت ادب و حرمت قرین بود. اروپای قرن های 15 و 16 و 17 انعکاس صورتی از ادب و آداب را در افق فراروی خود دیده بود که با پایدیای یونانی شباهت داشت. به این جهت یونان صرفا متعلَّق  پژوهش دانشمندان و متخصصان و صاحب نظران رنسانس نبود. آنها با رجوع به یونان راه تجدد را گشودند و در این راه به علوم و ایدئولوژی ها و روابط و نظام ها و مناسبات خاصی دست یافتند.

۰ ۱۶ آبان ۹۷ ، ۱۴:۱۶
اسرافیل مهدوی

غرب شناسی

امریکا شناسی

سازمان های اجتماعی امریکا

کریستوفر کلمبوس و بومیان امریکا

قسمت دوم

 

زندگی اجتماعی بومیان بسیار ساده و روستایی بود و از فناوری های جدید که اروپایی ها به آن دست یافته بودند، اطلاع نداشتند. به همین دلیل برخورد اولیه بومیان با اروپایی ها شکاف فناوری، فرهنگی، اجتماعی و نظامی را کاملا آشکار می ساخت. انگیزه کلمبوس و اروپایی ها، مادی سلطه گرایانه و فرمانروایانه بود. آنچه از اسناد و مدارک مشخص می شود، انگیزه بومیان، کنجکاوی، همکاری و آشنایی به نظر می رسید.

 

کریستوفر کلمبوس در خاطرات خود و در گزارشی که تهیه می کند به عواطف انسانی بومیان امریکا اعتراف کرده، چنین می نویسد:

 

« ما هرچه از بومیان می  خواستیم به ما می دادند. هیچ وقت پاسخ منفی در بین آنها وجود نداشت؛ آنها حاضر بودند در همه چیز خود، ما را شریک کنند»

۰ ۱۱ آبان ۹۷ ، ۱۶:۳۰
اسرافیل مهدوی