سرباز عقل

سرباز عقل

سرباز عقل

.............«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ»..............

«إِنَّ اللَّهَ لا یُغَیِّرُ ما بِقَومٍ حَتّىٰ یُغَیِّروا ما بِأَنفُسِهِم»

خداوند سرنوشت هیچ قومی را تغییر نمی‌دهد مگر آنکه آنان آنچه را در خودشان است تغییر دهند. (قرآن کریم. سوره مبارکه رعد آیه 11)

علم و تکنولوژی و توسعه: تکنیک و تاریخ 3

دوشنبه, ۲۸ آبان ۱۳۹۷، ۰۷:۰۱ ب.ظ

علم و تکنولوژی و توسعه

تکنیک و تاریخ 2

 

این مطلب که در جهان اسلام و در قرون وسطای مسیحی ساختن ابزار و وسایل پیشرفت کرده است شاید بیشتر در بحث از تفاوت های تاریخ یونانی با تاریخ اسلامی و قرون وسطی مفید و مناسب باشد و مخصوصا کسانی که مدعی تفاوت ذاتی میان دو دوران یونانی و قرون وسطی هستند می توانند بگویند که یونانیان به علم کاربردی اعتنایی نداشته اند و روح دینی اسلامی و مسیحی علم و عالمان را متوجه کاربرد و استفاده عملی از علم کرده است. (چنانکه مثلا مرحوم اقبال لاهوری چنین رای و نظری داشت). همچنین کسی که درباره سابقه مدرنیته (تجدد) پژوهش یا تحقیق می کند قهرا در جست و جوی حلقه پیوندی است که جهان متجدد را به جهان پیش از آن متصل سازد، و مگر از سابقه و عنصر یهودی- مسیحی  تمدن و تاریخ جدید کم می گویند؟

 

گویی نظر این است که اروپاییان در آغاز رنسانس از منظر عهد عتیق و عهد جدید به یونان نظر کردند و از راه های تفکر و آینده پرسیدند. از سوی دیگر، می دانیم که نام و حقیقت تکنیک جدید با آنچه یونانیان درباره «تخنه» (techne) می اندیشیدند پیوندی دارد. «تخنه» ساختن و فراآوردن به معنی تحقق بخشیدن به یک صورت فکری است و ارسطو از آن با عنوانی یاد می کرد که فلاسفه ما آن را فضیلت یا فضایل علمی ترجمه و تعبیر کرده اند.

 

در هیچ تمدنی از تمدن های گذشته تا آنجا که می دانیم علم تکنولوژیک وجود نداشته است، اما همین که در فلسفه فضایل و قابلیت های انسانی را به فضایل نظری، فکری و اخلاقی و عملی تقسیم کرده و برای آنها مراتب قائل می شده اند در حقیقت پذیرفته اند (یا بنایی را می گذاشته اند که بر اساس آن پذیرفته شود) که تواناییها و قابلیت های آدمی مباین و مستقل از یکدیگر نیستند. اما آنچه محرز است اینکه دستورالعمل فضایل و توانایی های علمی در علم نظری قدیم به صورت صریح یا مضمر منطوی نبوده است و تنها علمی که می توان آن را تکنولوژیک خواند علم جدید است.

 

اسرافیل: درباره علم: رضا داوری اردکانی

نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی